معرفی گروه تعهدات و خدمات بیمه های اجتماعی

مقدمه

وفق اصل 29 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حمایت از اقشار مختلف جامعه در برابر رویدادهای اجتماعی، اقتصادی ، طبیعی و پیامدهای آن و به استناد قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی در جهت توسعه عدالت اجتماعی و برقراری نظام تامین اجتماعی، معاونت رفاه اجتماعی به عنوان نهادی مسئول در زمینه سیاستگذاری و تحقق تکالیف قانونی، نقش اساسی در این زمینه ایفا می کند. گروه تعهدات و خدمات بیمه ای در راستای اجرای سیاستهای جامعیت و کفایت و فراگیری ، بهینه سازی خدمات در حوزه بیمه‌ای و مطالعه مستمر و آسیب شناسی در زمینه تعهدات و خدمات اصلی سازمانهای بیمه گر(بازنشستگی، ازکارافتادگی و فوت و غرامتهای ایام بیماری، بیکاری و...) بویژه در حوزه بازنشستگان، ازکارافتادگان و بازماندگان، تشکیل شده است. با توجه به مشکلات و کاستی‌های موجود در وضعیت بازنشستگان، مشکلات قانونی فراروی ازکارافتادگان و بازماندگان و چالش‌های اساسی در زمینه برقراری شرایط مستمری‌ها و در برخی موارد عدم تناسب آن با تورم موجود در جامعه، وجود نواقص در ارائه کیفیت داشته باشد و در این بین با توجه به قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی، فلسفه وجودی گروه تعهدات و خدمات قابل توجیه است.

بازنشستگی

بازنشستگی به عنوان پدیده‌ای اجتماعی، مرحله ای خاص در زندگی شغلی بسیاری از انسانهاست که در قرن اخیر همگام با توسعه اجتماعی- صنعتی اهمیت بیشتری یافته است و رسیدن به این دوره به عنوان بخشی از زندگی اجتماعی انسان، در صورتی که با تدبیر و برنامه‌ریزی‌های متناسب با شرایط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جامعه همراه نباشد، زمینه‌ای برای اضطراب و نگرانی در جامعه خواهد بود.
درواقع بازنشستگی اساس و پایه خدماتی نظامهای بیمه‌ای به شمار می رود و طبق تعاریف عام، به معنای توقف کار کردن می باشد. به طور کلی وفق تعاریف علمی، بازنشستگی عبارت از حالتی است که فرد با داشتن شرایط معینی از سن و دارا بودن سنوات مشخصی از خدمت، طبق قانون احراز می کند و ضمن خاتمه یافتن حالت اشتغال ، وی مادام العمر مستحق دریافت حقوق بازنشستگی می گردد که صندوقهای بیمه گر مسئولیت پرداخت مستمری و تامین و ارائه خدمات درمانی به آنها و خانواده هایشان را برعهده دارند. در کشورهای مختلف بسته به شرایط اقتصادی و اجتماعی، سن بازنشستگی می تواند از 55 سال تا 70 سال متفاوت باشد. افزایش امید به زندگی، بهبود وضعیت بهداشتی و چگونگی وضعیت اشتغال می تواند در تعیین سن بازنشستگی موثر باشد.


از کارافتادگی

یکی از حمایت‌هایی که صندوق‌های بیمه‌گر نسبت به افراد تحت پوشش خود دارند حمایت از انها در برابر حوادث و بیماریها است که در کشورهای دارای تامین اجتماعی مدون از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. اساس پرداخت غرامت ازکارافتادگی، صدمات قابل تائید از لحاظ پزشکی می باشد و به عنوان آسیبی تعریف می شود که منجر به ناهنجاریهای جسمی، فیزیولوژیکی یا روحی و روانی شده و می توان آن را با تکنیکهای تشخیص کلینیکی و پارا کلینیکی به اثبات رساند. اظهارات شخصی برای بیماری همراه با اظهارات پزشک معالج در رابطه با اینکه فردی از کارافتاده است بدون اثبات از کارافتادگی فرد توسط کمیسیونهای پزشکی و پزشکان معتمد کافی نمی باشد. نحوه تعیین میزان ازکارافتادگی در طول سالهای گذشته در برخی صندوقهای بیمه گر( از جمله صندوق تامین اجتماعی) دستخوش تغییرات زیادی شده است اما طرح کلی آنچه در چارچوب قوانین مربوط ذکر شده ، ثابت مانده است. شایان ذکر است برقراری مستمریهای جزئی و کلی مربوط به از کارافتادگی و در برخی موارد پرداخت غرامت نقص عضو به صورت مقطوع از تعهدات سازمانهای بیمه‌گر در قبال بیمه شدگان می‌باشد که در این زمینه صندوق تامین اجتماعی به عنوان بزرگترین صندوق بیمه‌گر در کشور بدون توجه به سابقه پرداخت حق بیمه در موارد مربوط به حوادث ناشی از کار از افراد تحت پوشش خود حمایت می کند. 

فوت
به طور کلی در صندوقهای بیمه گر، اشخاص برخوردار از مزایا را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:
- کسانی که راساً بیمه پرداز بوده و با پرداخت حق بیمه از مزایا استفاده می کنند .(بیمه شده اصلی)
- کسانی که به تبع گروه نخست از مزایا برخوردار می شوند. (بیمه شده تبعی)

بازماندگان از گروه بیمه شدگان تبعی می باشند که تنها در فرض استفاده از خدمات پزشکی و مستمری بازماندگی، می توانند به طور مستقیم از مزایای بیمه استفاده کنند. مستمری بازماندگان یکی از حمایتهای صندوقهای بیمه گر است که در صورت فوت بیمه شده یا مستمری بگیر سرپرست خانواده به بازماندگان واجد شرایط وی پرداخت می‌شود و از نظر قانون، بازمانده کسی است که به نحوی از انحاء، تحت تکلف بیمه شده باشد (همسر فرزندان پدر و مادر خواهر و برادر نوه).


تکالیف گروه تعهدات و خدمات بیمه ای

- مطالعه مستمر درباره سطح تعهدات و انواع خدمات بیمه های اجتماعی در جهان و ایران 

- استفاده از روشهای نوین در ارائه خدمات در جهت دسترسی آسان وسریع شهروندان به خدمات بیمه‌ای
- پایش، ارزیابی و آسیب شناسی مداوم شاخصهای خدمت رسانی و برخورداری جامعه هدف و ارائه راه حل برای حل نواقص و کاستیها
- مطالعه مستمر قوانین ، مقررات و ضوابط ناظر بر شرایط برقراری مستمریها ، مقرریها و کمکها (بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت، بیکاری و..) در صندوقهای مختلف و اقشار مختلف در کشور
- مطالعه راهبردها و روشهای ارائه خدمات ، سطح مزایا و نحوه توزیع خدمات در جهت ارتقاء کارآمدی و افزایش رضایتمندی جامعه هدف.
- کسب نظرات صاحبنظران، متخصصان ، نمایندگان تشکلهای صنفی و اجتماعی ذیربط در امور مختلف مربوط به تعهدات و خدمات بیمه های اجتماعی وآثار آن بر سطح زندگی مردم.
- کسب آگاهی از مسائل، مشکلات و شکایات و نظرات جامعه هدف و تشکلهای صنفی و اجتماعی مرتبط در جهت شناخت و ریشه یابی عوامل مسئله ساز و موجبات نارضایتی مردم.
- نظارت مستمر بر نحوه اجرای قوانین و مقررات، سیاستهای مصوب و دستورالعملهای صادره در محدوده وظایف و گزارش به مقام مافوق.

- بررسی و اظهار نظر کارشناسی درباره طرحها، لوایح و مصوبات در دستور کار مجلس شورای اسلامی ، دولت و کمیسیونهای ذیربط در موارد مربوط به وظایف گروه.


فعالیتهای انجام شده 

1- مطالعه و بررسی درباره قانون تامین اجتماعی در حوزه تعهدات و خدمات بیمه ای موجود در حوزه بازنشستگان، ازکارافتادگان و بازماندگان در صندوقهای مختلف ( کشوری، لشگری، تامین اجتماعی و روستائیان و عشایر)
2- مطالعه و آسیب شناسی درباره احکام قانونی مشاغل سخت و زیان آور و قانون نحوه بازنشستگی جانبازان و .... و تدوین پیش نویس آئین نامه مشاغل سخت و زیان آور
3- پاسخ به مکاتبات و مراجعات مردمی و تشکیل کمیته رسیدگی به شکایات مردمی در ارتباط با عملکرد صندوقهای بیمه گر.
4- مطالعه و بررسی قوانین موجود در حوزه ایثارگران .
5- آسیب شناسی قوانین مربوط به حوزه بازنشستگان و ازکارافتادگان و پیشنهاد راه حل در جهت رفع مشکلات و مسائل جامعه هدف از قبیل اصلاح قوانین و مقررات .
6- انجام مطالعات تطبیقی در حوزه مربوطه .
7- مشارکت در تدوین پیشنویس‌های مربوط به حوزه مربوطه در برنامه پنجم توسعه ( بند الف و تبصره ماده 26).