اخبار

چرا حقوق بازنشستگان همسان نمی‌شود؟

چرا حقوق بازنشستگان همسان نمی‌شود؟
همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تامین‌‌اجتماعی کارگری به یکی از مهمترین مباحث چالشی تبدیل شده است؛ این موضوع به ویژه با تعیین مبلغ 6 هزار میلیارد تومان برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری، خلاء نبود امکان برای اجرای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری را بیشتر هویدا کرده و این سوال مطرح می‌شود که چرا تاکنون هیچ بودجه‌ای برای انجام همسان‌سازی بازنشستگان کارگری تعلق نگرفته است.

سلاله صدرائی

تامین 24 / همسان‌سازی حقوق بازنشستگان بی‌تردید مهم‌ترین مطالبه گروه‌های بازنشسته و مستمری‌بگیر تامین‌اجتماعی را تشکیل می‌دهد. این مطالبه به ویژه در شرایط فعلی اقتصادی که تورم و جهش نرخ ارز، سفره معیشت مردم را کوچک‌تر کرده، بیش از گذشته محور توجه قرار گرفته و اینک چشم امید بسیاری از بازنشستگان برای جبران کاستی‌های زندگی و معیشتی به همسان‌سازی حقوق از سوی سازمان تامین‌اجتماعی دوخته شده است.

همسان‌سازی حقوق‌بازنشستگان به ویژه در شرایطی که امسال خط فقر از میزان اعلام شده 4 میلیون و 592 تومان برای خانوار تهرانی به 8 میلیون تومان در اردیبهشت امسال جهش یافته، این مبحث را به یکی از مطالبات پرچالش بازنشستگان و مستمری‌بگیران تامین‌اجتماعی تبدیل کرده است. اینک در ماه‌های پایانی سال و با مطرح شدن میزان افزایش مستمری‌ها در سال آینده و اضافه شدن بار تورم در شروع سال جدید، این نگرانی بیش از پیش دامنگیر بازنشستگان شده است.



ردپای قانونی همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری

بررسی موضوع همسان‌سازی حقوق بازنشستگان، قوانین مرتبط با این مسئله نقش مهمی در آشکار سازی نحوه اجرای این تکلیف دارد؛ ردپای قانونی همسان‌سازی حقوق بازنشستگان به بند «ب» ماده (12) قانون برنامه ششم توسعه منتهی می‌شود؛ در بند «ب» آمده است: «سازمان تامین‌اجتماعی موظف است مطابق قوانین مربوطه در طول اجرای قانون برنامه، حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران را متناسب‌سازی نماید.»

اما سازمان تامین‌اجتماعی بارها اعلام کرده است که همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تامین‌اجتماعی منوط به پرداخت مطالبات این سازمان از دولت است؛ موضوعی که در تبصره بند الف همین ماده 12 نیز به آن اشاره شده و مقرر شده است که دولت سالانه حداقل 10 درصد از بدهی خود را به سازمان تامین‌اجتماعی تسویه کند؛ اما متاسفانه اجرای این تبصره در سال 98 تحقق نیافته و همسان‌سازی حقوق نیز به معنای بهبود وضعیت مستمری بازنشستگان انجام نشده است.

عدم پرداخت مطالبات تامین‌اجتماعی می‌تواند به عنوان نخستین عامل اجرایی نشدن همسان‌سازی حقوق‌ها به شمار رود؛ درحال حاضر مطالبات تامین‌اجتماعی به 280 هزار میلیارد تومان رسیده است و این میزان خلاء در پیکره مالی سازمان به طور حتم ارائه خدمات تامین‌اجتماعی را به حداقل‌ها نزدیک می‌کند.



سازمان اکنون نیز همسان‌سازی حقوق بازنشستگان را اجرا می‌کند

از سوی دیگر، به گفته مسئولان ارشد تامین‌اجتماعی پرداخت مطالبات سازمان تامین‌اجتماعی هرچند می‌تواند روند همسان‌سازی مستمری‌بگیران را تسهیل کند، اما از منظر قانونی، سازمان هم‌اکنون نیز همسان سازی را به اجرا درآورده است و چنان‌چه سازمان بخواهد فراتر از قوانین موظفی خود همسان سازی را به اجرا درآورد، لازم به مداخله دولت در پرداخت هزینه‌های این اقدام است.

مدیرکل امورفنی مستمری‌های سازمان تامین‌اجتماعی در گفت‌وگو با تامین‌24 اظهار داشت: بر اساس بند «ب» ماده 12 قانون برنامه ششم سازمان تامین‌اجتماعی موظف شده مطابق قوانین متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران را انجام دهد و در این قانون به عبارت «مطابق قوانین مربوطه» تاکید شده و سازمان نیز تاکنون مطابق با قوانین این اقدام را انجام داده است.

سید محمدعلی جنانی در ادامه به ماده 96 قانون تامین‌اجتماعی به عنوان نخستین تکلیف سازمان در قالب قوانین اشاره کرده و ادامه می‌دهد: «بر اساس این قانون سازمان مکلف است میزان مستمری‌ بازنشستگان (مجموع مستمری‌بگیران اعم از بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگان) را حداقل سالی یک‌بار با توجه به افزایش هزینه‌ زندگی افزایش دهد و سازمان نیز این تکلیف را در طول زمان و به صورت متوالی انجام داده است».

وی می‌افزاید: «سال گذشته با وجود اینکه نرخ تورم در پایان سال 9/ 26 درصد اعلام شد، اما سازمان تامین‌اجتماعی میزان مستمری‌ها را بر اساس مصوبات تعیین مزد، 5/ 36 درصد افزایش داد که بیش از نرخ تورم اعلام شده بود. همچنین افزایش مستمری بگیران سطوح بالای دستمزد نیز بر اساس 13 درصد به اضافه 261 هزار و 147 تومان محاسبه شد که نشان می‌دهد سازمان در زمینه اجرای ماده 96 قانون تامین‌اجتماعی عملکرد خوبی داشته است».

جنانی ماده 111 قانون تامین‌اجتماعی را از دیگر مصداق‌های قانونی همسان‌سازی برمی‌شمرد که بر اساس آن مستمری‌‌ها نباید از حداقل مزد کارگر عادی کمتر باشد و به گفته جنانی سازمان نیز تاکنون این مورد قانونی را به اجرا درآورده و تاکنون به طور میانگین حدود 104 هزار میلیارد تومان در ارتباط با اجرای این نوع همسان‌سازی هزینه پرداخت کرده است.

او همچنین بند «ث» ماده 7 قانون برنامه ششم توسعه اشاره می‌کند که بر اساس آن هرگونه دستورالعمل و مصوبات که متضمن بارمالی باشد درصورتی قابل اجرا است که بار مالی ناشی از آن قبلا محاسبه و در قانون بودجه کل کشور تامین شده باشد.

مدیرکل امورفنی مستمری‌های سازمان تامین‌اجتماعی ماده 71 قانون احکام دائمی را نیز به عنوان نص صریح قانون در راستای تامین مالی صندوق‌های بازنشستگی در اجرای هرگونه دستورالعمل‌ها، بخشنامه‌ها و مقامات اجرایی دستگاه‌های اجرایی عنوان می‌کند و می‌گوید: «بر اساس این قانون کلیه تصویب‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها و.... که متضمن بار مالی برای صندوق‌های بازنشستگی ... می‌باشد، در صورتی قابل اجراست که بار مالی ناشی از آن قبلا محاسبه و در قوانین بودجه کل کشور یا بودجه سالانه دستگاه یا صندوق ذی‌ربط تامین شده باشد»

جنانی ادامه می‌دهد: « بنابراین اگر قرار باشد سازمان تامین‌اجتماعی همسان‌سازی را به اجرا درآورد، باید اعتبار آن در بودجه تخصیص داده شود تا سازمان نیز آن را اجرا کند».



مسکوت ماندن همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگر در لایحه بودجه سال 99

همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری درحالی مطرح است که در لایحه بودجه سال 99، دولت 6 هزار میلیارد تومان برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری درنظر گرفته است؛ هرچند این بودجه در مقایسه با رقم مورد نیاز 15 هزار میلیارد تومانی آن هم در سال 98 برای اجرا شدن کامل همسان‌سازی بازنشستگان کشوری و لشکری رقم ناچیزی است، اما هیچ‌گونه بودجه‌ای برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری درنظر گرفته نشده است.

اجرای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری موضوعی است که دولت در مقابل آن در بودجه 99 سکوت کرده و درنتیجه اجرای آن باز هم بردوش سازمان تامین‌اجتماعی گذاشته شده است؛ چنین رویه‌ای این سوال را مطرح می‌کند که چرا دولت از بودجه کشور برای بدنه خود هزینه می‌کند و حال اینکه توپ همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری را به زمین سازمان می‌اندازد؛ مگر کارگران بازنشسته جزوی از افراد جامعه به حساب نمی‌آیند و مگر آن‌ها سال‌های عمرشان را برای خدمت رسانی به جامعه خویش صرف نکرده‌اند؟ چگونه است که دولت برای همسان‌سازی این گروه از اقشار جامعه چاره‌سازی نمی‌کند؟



همسان‌سازی حقوق کارگران بازنشسته به مثابه طرح تحول سلامت

چنین رویه‌ای یعنی خودداری دولت از بار مسئولیت زندگی کارگران را قبلا در اجرای طرح تحول سلامت نیز مشاهده کرده‌ایم؛ در این طرح نیز دولت از بودجه و منابع مالی کشور برای پوشش خدمات درمانی بیمه شدگان سلامت هزینه می‌کند و اما تمامی بار هزینه‌های درمانی کارگران را بر دوش آن‌ها می‌گذارد و تامین اجتماعی باید هزینه‌های آن را پرداخت کند.



مسکوت ماندن بدهی دولت به سازمان تامین‌اجتماعی در بودجه 99

در بودجه سال 99 نه تنها همسان‌سازی حقوق بازنشستگان مطرح نشده است، بلکه راه‌های انجام همسان‌سازی نیز که می‌تواند از طریق تادیه بخشی از بدهی دولت به تامین‌اجتماعی و با قوی شدن بنیه مالی سازمان تامین‌اجتماعی انجام شود، محدود شده است.

در این زمینه مشاور معاونت اقتصادی و برنامه‌ریزی سازمان تامین‌اجتماعی در گفت‌وگو با تامین‌24 خبر از حذف بند «و» تبصره 2 بودجه سال 98 در لایحه بودجه 99 که مربوط به رد بدهی دولت به سازمان تامین‌اجتماعی و برخی صندوق‌های بازنشستگی است می‌دهد.

دکتر عباس کریم‌زاده گفته است: «در این بند دولت مکلف شده بود نسبت به تادیه بدهی خود تا سقف 50 هزار میلیارد تومان اقدام کند و از روش‌هایی مانند ارائه حق‌الامتیاز و حقوق مالکانه، تامین‌ خوراک و انرژی، واگذاری طرح‌ها و واگذاری خانه‌های سازمانی اقدام کند».

او تصریح می‌کند: «پیشنهاد ما این است که دولت این بند را در لایحه جدید لحاظ کرده و بخشی از بدهی خود را به سازمان تامین‌اجتماعی مقرر کند».



قول مسئولان درباره اجرای همسان‌سازی حقوق کارگران

اجرایی شدن همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری در سال 98، هرچند با بودجه محدود، فرصتی را ایجاد کرد تا مسئولان نگاهی نیز به موضوع همسان‌سازی کارگران داشته باشند؛ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشتر در این زمینه قول‌هایی را داده و اعلام کرده است که همسان‌سازی حقوق بازنشستگان سازمان تامین‌اجتماعی از ماه‌های پایانی سال 98 آغاز می‌شود.

به گفته محمد شریعتمداری، با برنامه‌ریزی‌های انجام شده درنظر است از ماه‌های پایانی سال و به تدریج همسان‌سازی حقوق و دستمزد بازنشستگان سازمان تامین‌اجتماعی با تکیه بر بودجه خود سازمان تا حد مقدور حل‌وفصل شود. او اما با اشاره به کمبود منابع اجرای این قانون، گفته است: «کاری کنیم که در بودجه 99 برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید».

عبدالرضا عزیزی رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در خصوص همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تامین‌اجتماعی کارگری به تامین‌24 گفته است: «برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری 12 هزار میلیارد تومان بودجه مورد نیاز است؛ برای تامین این میزان بودجه برای اجرایی کردن همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری، دولت را مکلف کردیم که از طریق تهاتر بخشی از مطالبات تامین‌اجتماعی از دولت را پرداخت کند؛ چنان‌چه پرداخت این مطالبات از سوی دولت انجام شود، سازمان تامین‌اجتماعی نیز می‌تواند همسان‌سازی حقوق بازنشسته‌ها را اجرا کند».

او تصریح می‌کند: «پی‌گیر همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تامین‌اجتماعی و نیز کشوری و لشکری در کمیسیون اجتماعی مجلس هستیم و تلاش می‌کنیم که روند قوانین مربوط به اجرای آن در کمیسیون اجتماعی و کمیسیون تلفیق به تصویب برسد».



آماده‌سازی سناریوی انجام همسان‌سازی حقوق بازنشستگان

از سوی دیگر قائم مقام مدیرعامل سازمان تامین‌اجتماعی نیز خبر از طراحی سناریوهای مختلفی برای اجرای همسان‌سازی داده است.

محمدحسن زدا گفته است: «با کمیته مشترکی که بین نمایندگان بازنشستگان و تامین‌اجتماعی تشکیل دادیم، سناریوهای مختلفی را برای انجام همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کارگری بررسی کرده‌ایم و در نهایت به یک یا دو سناریو که قابلیت اجرایی بالاتری دارد، رسیده‌ایم».

او با اشاره به اینکه اجرای این طرح در سال اول 12 هزار میلیارد تومان بار مالی دارد، گفته است: «چنان‌چه تامین‌ منابع انجام شود، ظرف مدت دو روز آن را عملیاتی می‌کنیم».


۳ دی ۱۳۹۸ ۱۳:۴۰

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید