اخبار

طراحی و استقرار نظام تامین اجتماعی چند لایه

طراحی و استقرار نظام تامین اجتماعی چند لایه
اسماعیل گرجی پور مدیرکل دفتر بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی: استقرار نظام تامین اجتماعی چند لایه در کمیسیون اجتماعی دولت در حال تدوین می باشد

اسماعیل گرجی پور مدیرکل دفتر بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به طراحی و استقرار نظام تامین اجتماعی چند لایه تصریح می کند: این نظام در کمیسیون اجتماعی دولت در حال تدوین می باشد و نگاهی به وضع موجود نظام جامع تامین اجتماعی در ایران نشان می دهد که بیمه ها و حمایت های اجتماعی 2 ابزار و راهبرد در سیاست های رفاه اجتماعی هستند که یکی راهبرد بیمه‌ای مبتنی بر مشارکت و دیگری راهبرد حمایتی مبتنی بر حمایت دولت می‌باشد.

وی خاطرنشان می کند: وضعیت شاغلان ده ساله و بیشتر کشور حدود 11/6 میلیون نفر مزد و حقوق بگیر و 9/1 میلیون نفر غیر مزدوحقوق بگیر بوده‌اند. در مجموع حدود 6/1 میلیون نفر شاغل کشور خارج از پوشش بیمه بازنشستگی بوده اند که حدود 500 هزار نفر آن مزد و حقوق بگیر مشمول بیمه اجباری و حدود 5/6 میلیون نفر از غیر مزد وحقوق بگیران مشمول بیمه غیر اجباری بوده‌اند.

خلاء پوشش در گروه اول به معنی فرار از پوشش بیمه‌ای وناکارآمدی ساز وکارهای پوشش بیمه‌ای است. همانطور که گفته شد به دلایلی به خصوص مشکلات قوانین و مقررات، بیمه اجتماعی نتوانسته در بازار غیر رسمی عملکرد مطلوبی داشته باشد و اکثریت شاغلان این بخش(حدود 60%) تحت پوشش بیمه اجتماعی نیستند.
در مجموع حدود 70 درصد جمعیت شاغل کشور تحت پوشش انواع بیمه‌های قرار دارند لیکن قریب 30 درصد جمعیت شاغل کشور هیچگونه پوشش بیمه‌ای ندارند. این افراد عمدتا در بخش غیر رسمی اقتصاد واحدهای کوچک صنفی و پایه به صورت کارفرمایی و خویش فرمایی مشغول هستند که ویژگی‌های شغلی و اقتصادی آنان با ضوابط بیمه های اجباری و اختیاری منطبق نیست .

گرجی پور در ادامه اشاره می‌کند که نظام تأمین اجتماعی چند لایه، رویکردی نو و تجربه شده در جهان امروز است که مناسب ترین الگو را برای پوشش کامل جمعیت ارائه می کند. هرچند که الگوهای مختلفی از این نوع نظام ها در جهان وجود دارد و وجه مشترک همه آنها وجود سه لایه حمایتی، بیمه‌ای و تکمیلی است، اما سطح بندی این سه لایه برحسب شرایط و نیازهای هر کشور تفاوت دارد.
نکته مهم آن است که هیچ یک از سه لایه مورد بحث، بدون وجود دیگری نمی‌تواند موفق عمل کند. همان طور که در کشور ما نیز به وضوح تجربه شده است، در نبود لایه حمایتی قوی و عمیق، انتظارات حمایتی جامعه به سمت لایه بیمه‌های اجتماعی هدایت می شود و هزینه های ناخواسته آن را باید بیمه شدگان بپردازند.
گرجی پور ضمن اشاره به سه مدل اصلی بانک جهانی، سازمان بین المللی کار و کمسیون اروپایی به نظام تامین اجتماعی چند لایه بر اساس ILO اشاره و تصریح می کند: سازمان بین المللی کار با در نظر گرفتن تجربه نظام های تأمین اجتماعی در کشورهای مختلف، یک مدل چهار لایه تأمین اجتماعی را با ویژگی های زیر ارائه کرده است:

لایه اول یک تور ایمنی اجتماعی در قالب یک طرح ضد فقر که مزایای آن از طریق دولت تدارک می شود و حداقل درآمد را برای نیازمندان تأمین می کند. این لایه مزایایی با نرخ ثابت را همراه با خدمات درمانی پایه ارائه نموده و از طریق نظام مالیاتی به طور سالیانه تأمین مالی می شود و ممکن است مبتنی بر بررسی وضع درآمد باشد. لایه دوم طرح مستمری دولتی بدون اندوخته و مبتنی بر مزایای معین یا طرح مبتنی بر حق بیمه معین صوری که از طریق تأمین اجتماعی دولتی برای شاغلان تدارک می شود و به صورت توازن هزینه با درآمد عمل می کند. این لایه در بیشتر موارد از طریق حق بیمه های پرداختی تأمین مالی می شود. در لایه سوم طرح مستمری انفرادی دارای اندوخته که از طریق دولت یا بخش خصوصی تدارک می شود و بسته به شرایط می تواند اجباری یا اختیاری باشد. این لایه همچنین ممکن است با لایه دوم ترکیب شود و به عنوان طرح دارای اندوخته جزئی عمل کند و در نهایت لایه چهارم لایه تکمیلی و اختیاری است که از طریق مؤسسات خصوصی تدارک می شود

وی ادامه می‌دهد: نظام تامین اجتماعی ما در پرداخت حقوق بازنشستگی مبتنی بر درآمد است که به مدل کشور آلمان و تا حدودی به کشور فرانسه نزدیک است.
مدیرکل دفتر بیمه‌های اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تاکید می‌کند : مبلغ درآمد مقطوع برای شروع عضویت در این بیمه اجتماعی فراگیر در سطح 40 درصد حداقل دستمزد مشمولان قانون کار تعیین می‌شود. اعضای صندوق می‌توانند سطح درآمد ماهانه را به ازای هر دو سال سابقه معادل 10 درصد حداقل دستمزد افزایش دهند .
وی می‌افزاید: تعهدات صندوق شامل پرداخت مستمری در شرایط بازنشستگی، از کارافتادگی کلی و فوت (بازماندگان) است.
به هر حال امید است با برنامه ریزی و تعریف اقدامات مورد نظر در سند حاضر بتوان در سالهای آتی به اهداف مدنظر در نظام جامع رفاه اجتماعی بر اساس تحقق سه اصل اساسی فراگیری، جامعیت و کفایت مزایا برای کل جمعیت کشور که مصداق خدمت رسانی بهینه به مردم در حوزه رفاه و تامین اجتماعی است، دست یافت .

۱ بهمن ۱۳۹۳ ۱۰:۲۷

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید