اخبار

چرا از تأمین‌اجتماعی گریزانیم؟

روبه‌روی پاساژ علاالدین تهران، دست‏فروشانی وجود دارند که به خرید و فروش گوشی‌های نو و کارکرده مشغولند. محمد.ه. یکی از این افراد است که علاقه‌ای به بیمه شدن ندارد و معتقد است نمی‌توان به سازمان‌های بیمه‌گر اعتماد کرد. او می‌گوید: دلیلی ندارد من هر ماه مقداری از درآمد خودم را به سازمانی مانند تأمین‌اجتماعی بدهم تا چند سال بعد، همین پول را به من برگرداند. به‌خصوص وقتی که نمی‌توان از آینده اینگونه سازمان‌ها اطمینان داشت.

محمد، از مطلع نبودن من از اخبار و حوادثی که بر سازمان تأمین‌اجتماعی گذشته است، ابراز تعجب می‌کند و می‌افزاید: مگر جز این است که سازمان تأمین‌اجتماعی با پول کارگران اداره می‌شود؟ من ترجیح می‌دهم پول خودم را در جایی پس‌انداز کنم که بدانم چگونه مدیریت می‌شود و هر زمان که نیاز داشته باشم، از آن استفاده کنم.

درمان کافی است

در گوشه دیگری از شهر و در یکی از محله‌های قدیمی تهران، پیرمردی بقال زندگی ‌می‌کند که او نیز با تأمین‌اجتماعی بیگانه است. حاج حمید می‌گوید: من دفترچه بیمه سلامت دارم و دیگر به تأمین‌اجتماعی نیازی ندارم.

وقتی تفاوت بیمه سازمان تأمین‌اجتماعی و بیمه سلامت ایرانیان را برای او می‌گویم، اینگونه پاسخ می‌دهد: من یاد گرفته‌ام که برای آینده خود، به کمک کسی امیدوار نباشم. همین که با دفترچه بیمه سلامت، از خدمات درمانی استفاده می‌کنم، برای من و خانواده‌ام کافی است و نیازی به مستمری سازمانی مانند تأمین‌اجتماعی ندارم.

البته حاج حمید، چند سال پیش، برای بیمه کردن خود و خانواده‌اش به یکی از شعب تأمین‌اجتماعی مراجعه کرده بود، اما برخورد نامناسب کارکنان آن شعبه و شرایط سخت و دست و پاگیری که جلوی راهش قرار گرفته بود، او را از این کار منصرف کرد.

بیمه‌شدن خیلی سخت است

«بی‌خیال»، عبارتی است که مسعود.ش. در پاسخ به سوال من که آیا بیمه است؟ می‌گوید. او که با موتورسیکلت خود امرار معاش می‌کند، می‌افزاید: قوانین و شرایط بیمه‌شدن بسیار سخت است. من می‌دانم که همیشه نمی‌توانم با موتورسیکلت کار کنم و لازم است برای تامین آینده خود و همسر و فرزندانم فکری بکنم، اما شرایط سازمان تأمین‌اجتماعی برای بیمه کردن ما خیلی سخت است.

مسعود ادامه می‌دهد: من چندی پیش با انگیزه زیاد به یکی از شعب تأمین‌اجتماعی مراجعه کردم تا خود و خانواده ام را بیمه کنم. اما وقتی فهمیدم برای این کار باید خود و همسر و فرزندم آزمایش بدهیم تا تأمین‌اجتماعی از سلامت ما مطمئن باشد، از این کار منصرف شدم. کار در تهران و قرارگرفتن در معرض آلودگی‌های مختلف، باعث شده که بسیاری از مردم به گونه‌ای بیمار باشند، اگر قرار است همه نوع معاینه و آزمایش را با هزینه خودمان از ما بگیرند تا در نهایت بگویند که شرایط بیمه شدن را داریم یا نه، هیچ کسی نمی‌تواند بیمه شود.

اطلاع رسانی سازمان کافی نیست

به نظر می‌رسد بی اعتمادی به سازمان‌های بیمه‌گر، آشنا نبودن با مزایای بیمه‌های اجتماعی و تقلیل این مزایا به خدمات درمانی، برخی قوانین سخت و دست و پا گیر و به طور کلی، فقر فرهنگ بیمه در میان برخی از افراد جامعه، از علل اصلی بی‌اقبالی این افراد نسبت به بیمه‌های اجتماعی است. محسن ملکی، کارشناس تأمین‌اجتماعی می‌گوید: علت اصلی اینکه برخی از افرادی که توانایی و امکان بهره‌مندی از بیمه را دارند، نسبت به آن اقدام نمی‌کنند، می‌توان فقر فرهنگی و پایین بودن فرهنگ بیمه‌ای آنان دانست.

مسئول امور فنی بیمه شدگان اداره کل تأمین اجتماعی شرق تهران می‌افزاید: شخصی که کار می‌کند، باید بداند دنبال چیست، از چه مزایایی می‌خواهد استفاده کند و چه آینده‌ای دارد. آینده نگر نبودن برخی افراد، مشکلاتی را ایجاد می‌کند. برای مثال، شخص خدمات درمانی مورد نیاز خود را از جایی تامین می‌کند که خدمات بازنشستگی ندارد و آینده وی را تامین نمی‌کند.

ملکی، اطلاع نداشتن از قوانین و مقررات بیمه‌ای را از دیگر موارد کاهش اقبال افراد به بیمه می‌داند و می‌گوید: متاسفانه همه افرادی که امکان بیمه‌شدن را دارند، نسبت به مقررات و خدمات سازمان‌های بیمه‌گر به خصوص سازمان تأمین‌اجتماعی، اطلاعات کافی ندارند. مثلا نمی‌دانند که می‌توانند از بیمه مشاغل آزاد، بیمه اختیاری یا ... استفاده کنند. سازمان تأمین‌اجتماعی تنوع بیمه‌ای و خدمات زیادی به بیمه‌شدگان خود ارائه می‌دهد که اگر به اطلاع جامعه برسد، می‌تواند در افزایش اقبال عمومی و کاهش فرار بیمه‌ای موثر باشد.

این کارشناس تأمین‌اجتماعی، مقررات و قوانین دست و پاگیر را از دیگر علت‌های استقبال نکردن برخی افراد از بیمه تأمین‌اجتماعی می‌داند و می‌افزاید: پیش از این درخصوص بیمه‌های اختیاری و مشاغل آزاد، مقررات سختی وجود داشت که گاهی فرد را از پیگیری بیمه خود منصرف می‌کرد. برای مثال، اگر کسی می‌خواست با استفاده از روش مشاغل آزاد و اختیاری بیمه شود، باید ابتدا خود فرد و تمام خانواده او که تحت تکفل او قرار می‌گرفتند، معاینات پزشکی را انجام می‌دادند.

فکر کنید یک نفر که فرزندان زیادی دارد، بخواهد برای همه فرزندان خود معاینات پزشکی انجام دهد، جدای از اینکه کار بسیار سختی است، هزینه زیادی نیز درپی دارد. البته این موارد بر طرف شده است و در حال حاضر نیازی نیست همه افراد خانواده معاینات پزشکی انجام دهند، اما باید اطلاع‌رسانی پررنگ‌تر شود تا کسانی که شرایط بیمه شدن را دارند بدانند که این مشکلات برطرف شده است.

ملکی در پاسخ به بعضی بی‌اعتمادی‌ها نسبت به سازمان‌های بیمه‌گر می‌گوید: در حال حاضر به نظر می‌رسد که اعتماد به سازمان تأمین‌اجتماعی بیشتر از صندوق‌های دیگر است. در سال‌های اخیر مشکلاتی درون سازمان تأمین‌اجتماعی وجود داشت که کمی از اعتماد جامعه به سازمان کاسته شد، اما در مدیریت جدید سازمان، نیروهای متعهد و مدیران، سازمان تأمین‌اجتماعی را به مسیر اصلی فعالیت‌های خود بازگرداندند و به نظر می‌رسد سازمان در حال حاضر اعتماد خوبی از مخاطبان خود جلب کرده است، اما ضروری است که این اقدامات نیز به مخاطبان اطلاع داده شود.

وی، برخی نارضایتی‌ها از عملکرد کارکنان در شعب سازمان تأمین‌اجتماعی را ناشی از قوانین تحمیلی به سازمان و ناآگاهی عمومی می‌داند و می‌افزاید: در سال‌های اخیر، برخی قوانین غیرکارشناسی به سازمان تأمین‌اجتماعی تحمیل شد. این قوانین، در عین اینکه منابع سازمان را با مشکل روبه‌رو کرد، در برخی افراد نیز توقعات نا‌به‌جایی ایجاد کرد. این توقعات وقتی با پاسخ منفی کارکنان سازمان تأمین‌اجتماعی روبه‌رو می‌شود، نارضایتی مراجعان را درپی دارد. همچنین برخی افراد، از آنجا که اطلاعات کافی در خصوص شیوه اجرایی مقررات و قوانین ندارند، از برخورد کارکنان سازمان احساس نارضایتی می‌کنند.

ملکی می‌افزاید: بازرس و کارشناس بیمه‌ای سازمان تأمین‌اجتماعی برای پیگیری و ارائه مشاوره بیمه‌ای به واحدهای صنفی مراجعه می‌کنند، اما برخی مشاغل به‌گونه‌ای هستند که امکان بازرسی و ارائه خدمات مشاوره و کارشناسی درخصوص آنها وجود ندارد. مثلا برخی افراد محل کار مشخصی ندارند، یا در مکان‌های مسکونی فعالیت می‌کنند یا شغل مشخصی ندارند.

وی در پایان با تاکید مجدد بر ضرورت اطلاع‌رسانی مناسب به جامعه هدف سازمان و افرادی که هنوز بیمه نیستند، می‌گوید: ممکن است برخی از این افراد، به رسانه‌های خبری مانند مطبوعات و فضای مجازی دسترسی نداشته باشند، اما تلویزیون را همه نگاه می‌کنند. می‌توان با یک پیام یک دقیقه‌ای رادیویی یا تلویزیونی، تغییر زیادی در تفکر این افراد ایجاد کرد و بازوهای فرهنگی و اجتماعی سازمان‌های بیمه‌گر، به خصوص سازمان تأمین‌اجتماعی باید فعالیت بیشتری در این زمینه داشته باشند. چرا که نمی‌توان از شخصی که هیچ اطلاعاتی درخصوص خدمات سازمان تأمین‌اجتماعی ندارد، توقع این را داشته باشیم که برای بیمه کردن خود و خانواده‌اش اقدام کند.

منبع ماهنامه قلمرو رفاه

۲۲ فروردین ۱۳۹۴ ۱۴:۴۶

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید